Hoe ondersteunt NAGV leerkrachten en schoolteams in de praktijk?
Op deze pagina verzamelen we inspirerende praktijkvoorbeelden. SBS Het Talent uit Borgerhout bijt de spits af.
Op deze pagina verzamelen we inspirerende praktijkvoorbeelden. SBS Het Talent uit Borgerhout bijt de spits af.
NAGV in SBS Het Talent te Borgerhout
Gesprek met Nancy Van den Wyngaert (directeur) en Ellen Van Dyck (zorgcoördinator) door Hilde Leonard (september 2025)
Al enkele jaren zie ik personeelsleden van Stedelijke Basisschool Het Talent uit Borgerhout in opleidingen rond Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet (NAGV) voorbijkomen. Het wordt al snel duidelijk dat dit schoolteam actief aan de slag gaat met dit gedachtegoed. Nieuwsgierig geworden vroeg ik of ik eens langs mocht komen.
We zitten nog maar met neer of Nancy (directeur) en Ellen (zorgcoördinator) beginnen enthousiast te vertellen. Eén uitdrukking zal in dit gesprek altijd weer terugkomen, en dat is “het samen-verhaal”. Samen met àlle teamleden wordt hier school gemaakt op een warme én krachtige manier.
De reden voor dit team om met NAGV aan de slag te gaan, was het feit dat de school de voorbije jaren alsmaar vaker botste op gedrag van kinderen en ouders. Recent kreeg NAGV een stevige boost. Aanleiding was een noodkreet van de leerkracht van het zesde leerjaar vorig schooljaar, die aangaf dat lesgeven haast onmogelijk was in deze klas. Hier was duidelijk sprake van de alarmfase in waakzame zorg. Onder impuls van de directeur werd toen een actieplan opgesteld waarin alle teamleden hun rol kregen om de negatieve dynamiek te doorbreken.
Vooraf werd met alle collega’s die bij deze klasgroep betrokken waren nagedacht over mogelijke acties in elke pijler van de waaier. Die werden samengebracht in een concreet plan met duidelijkheid over wie wat wanneer ging doen. Gezamenlijke aanwezigheid was daarin een sleutelelement. Zo werd er bv. voor gezorgd dat de klastitularis er bij de overgang van speelplaats naar klas nooit alleen voor stond. Het plan beschreef ook concreet wat te doen als een leerling de les dermate stoorde dat de leerkracht geen les meer kon geven. Vervolgens maakte men een aankondiging in de vorm van een filmpje, waarin het ganse schoolteam voorbij kwam. Iedere leerkracht nam kort het woord. Vlak voor de aankondiging aan de klasgroep getoond werd kregen ook de ouders ze te zien. Dit was het startschot voor een intense periode.
Dit proces heeft mits de nodige volharding van velen écht een verschil gemaakt. Niet door spectaculaire acties, maar door samen te werken als volledig schoolteam in een samen gedragen verantwoordelijkheid. Met dit plan ervaarde het team dat NAGV niet “soft” is, maar krachtige antwoorden biedt. Een belangrijke eyeopener!
Deze ervaring creëerde het nodige draagvlak om ook preventief aan de slag te gaan. Vanaf dit schooljaar werkt Het Talent met een schooletiquette, bestaande uit 8 leefregels, die door het kernteam ‘gedrag’ opgesteld zijn. “Misschien is 8 wat veel, maar dit is wat wij nu nodig hebben”, vertelt Nancy.
Gesprek met Nancy Van den Wyngaert (directeur) en Ellen Van Dyck (zorgcoördinator) door Hilde Leonard (september 2025)
Al enkele jaren zie ik personeelsleden van Stedelijke Basisschool Het Talent uit Borgerhout in opleidingen rond Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet (NAGV) voorbijkomen. Het wordt al snel duidelijk dat dit schoolteam actief aan de slag gaat met dit gedachtegoed. Nieuwsgierig geworden vroeg ik of ik eens langs mocht komen.
We zitten nog maar met neer of Nancy (directeur) en Ellen (zorgcoördinator) beginnen enthousiast te vertellen. Eén uitdrukking zal in dit gesprek altijd weer terugkomen, en dat is “het samen-verhaal”. Samen met àlle teamleden wordt hier school gemaakt op een warme én krachtige manier.
De reden voor dit team om met NAGV aan de slag te gaan, was het feit dat de school de voorbije jaren alsmaar vaker botste op gedrag van kinderen en ouders. Recent kreeg NAGV een stevige boost. Aanleiding was een noodkreet van de leerkracht van het zesde leerjaar vorig schooljaar, die aangaf dat lesgeven haast onmogelijk was in deze klas. Hier was duidelijk sprake van de alarmfase in waakzame zorg. Onder impuls van de directeur werd toen een actieplan opgesteld waarin alle teamleden hun rol kregen om de negatieve dynamiek te doorbreken.
Vooraf werd met alle collega’s die bij deze klasgroep betrokken waren nagedacht over mogelijke acties in elke pijler van de waaier. Die werden samengebracht in een concreet plan met duidelijkheid over wie wat wanneer ging doen. Gezamenlijke aanwezigheid was daarin een sleutelelement. Zo werd er bv. voor gezorgd dat de klastitularis er bij de overgang van speelplaats naar klas nooit alleen voor stond. Het plan beschreef ook concreet wat te doen als een leerling de les dermate stoorde dat de leerkracht geen les meer kon geven. Vervolgens maakte men een aankondiging in de vorm van een filmpje, waarin het ganse schoolteam voorbij kwam. Iedere leerkracht nam kort het woord. Vlak voor de aankondiging aan de klasgroep getoond werd kregen ook de ouders ze te zien. Dit was het startschot voor een intense periode.
Dit proces heeft mits de nodige volharding van velen écht een verschil gemaakt. Niet door spectaculaire acties, maar door samen te werken als volledig schoolteam in een samen gedragen verantwoordelijkheid. Met dit plan ervaarde het team dat NAGV niet “soft” is, maar krachtige antwoorden biedt. Een belangrijke eyeopener!
Deze ervaring creëerde het nodige draagvlak om ook preventief aan de slag te gaan. Vanaf dit schooljaar werkt Het Talent met een schooletiquette, bestaande uit 8 leefregels, die door het kernteam ‘gedrag’ opgesteld zijn. “Misschien is 8 wat veel, maar dit is wat wij nu nodig hebben”, vertelt Nancy.
|
Eind augustus ging het hele team een dag op bootcamp. Alle collega’s die met leerlingen in contact komen gingen mee. Tijdens deze dag werd volop ingezet op verbinding en communicatie tussen collega’s, zodat de 5 nieuwe leerkrachten snel deel konden zijn van het team en kliekjes doorbroken werden. In de namiddag werd actief aan de slag gegaan rond de leefregels. Per regel werd uitgeschreven wat hij betekent voor teamleden, ouders en leerlingen, zoals in onderstaand voorbeeld. Op deze manier stond op 1 september een sterk team klaar met duidelijke, gezamenlijke verwachtingen.
De eerste weken van het schooljaar houden ze ook een bootcamp met de leerlingen. Hierbij besteden ze veel tijd aan het trainen van de leefregels in de klas, het schoolgebouw en op de speelplaats. Tijdens verschillende workshops, gegeven door het beleidsteam, wordt de “waarom” van de leefregels op creatieve manieren duidelijk gemaakt aan de leerlingen. Dit biedt elke leerkracht dezelfde handvatten om te zorgen voor een rustige leeromgeving en eenzelfde aanpak. Dit verhaal wordt extra bijzonder als je beseft, zoals Ellen vertelde, dat dit team komt vanuit een schoolcultuur die nog geen 12 jaar geleden vooral “ieder voor zich” uitstraalde. Na een eerste directiewissel heeft de vorige directeur zwaar ingezet op teamverbinding via acties om ieders talenten te laten floreren en het team te ontlasten door bv. moeilijke oudergesprekken over te nemen. Deze cultuurswitch maakt het voor de huidige directie, die nog geen 2 jaar in deze school aan de slag is, mogelijk om hierop verder te bouwen, zodat de neuzen alsmaar meer in dezelfde richting gaan staan en de cultuur van “niemand staat er alleen voor” verder kan groeien. |
Ook al was het hele team akkoord met de 8 leefregels en de manier van werken, af en toe duiken wel eens vragen of kritiek op. “Dat hebben we graag”, vertellen Nancy en Ellen, “want dit houdt ons alert op onze aanpak en zorgt voor boeiende gesprekken”. Het beleidsteam waakt er wel over dat het plan rigoureus gevolgd wordt zoals afgesproken. Na 6 weken is een eerste evaluatie gepland. Mij viel in het hele verhaal op hoe belangrijk de rol van directeur en beleidsteam is in dit proces. Zij nemen het voortouw en staan in de frontlinie in het hele proces. Ze weten ook heel goed waar ze naartoe werken. Dit kon maar doordat het team de nieuwe directeur al snel alle vertrouwen gaf, zoals bleek uit een recente teambevraging. Dit lijkt me een cruciale factor in het proces.
|
Nancy is er zich ook heel bewust van dat ze dit als directeur niet alleen kan. Ze heeft dan ook een beleidsteam van 3 personen rond zich, waarmee ze haar bureau deelt. Dit maakt nauw overleg en snel afstemmen mogelijk… met de afspraak dat ze elkaar laten werken als ze in de bureauhoek zitten. Verbinding én duidelijke grenzen worden hier voorgeleefd. Ik was er getuige van hoe een toezichter het bureau binnenstapte met een kindje aan de hand na een incident op de speelplaats. In plaats van meteen recht te springen (wat ze vorig schooljaar gedaan zouden hebben), luisterden Nancy en Ellen kort naar het verhaal om vervolgens instructies te geven over wat te doen. De toezichter stond er niet alleen voor en kon verder, tegelijk konden Ellen en Nancy verder met hun werk. Vriendelijk én duidelijk.
|
|
Ditzelfde proberen ze ook over te brengen op het team in de relatie met ouders. Ouders zijn erg welkom op school, maar van hen wordt ook verwacht dat ze zich houden aan de afspraken van de school. Voor het team is het niet altijd makkelijk om verwachtingen naar ouders vorm te geven. Maar doordat ze de directeur dit zien doen wordt het wel gemakkelijker voor hen om hierin te groeien.
Plan is om binnenkort met de werkgroep gedrag een aantal stappenplannen uit te werken voor veelvoorkomende situaties, zodat personeelsleden zich sterker voelen in het omgaan met ongewenst gedrag van kinderen en ouders. Daarbij zal het ook gaan over de steun die ze kunnen krijgen van andere personeelsleden. Niemand hoeft er alleen voor te staan! Door de komende schooljaren extra personeelsleden de basisopleiding NAGV te laten volgen hoopt men de eensgezindheid en vaardigheden rond het opvolgen van ongewenst gedrag te versterken.
Ik vroeg uiteraard vooral naar praktijken met een link naar NAGV. Maar het beleidsteam benadrukt dat NAGV voor hen geen doel op zich is. Het gedachtegoed is eerder een hulpmiddel dat het team helpt om de school te zijn die ze willen zijn, ook onder soms moeilijke omstandigheden. Het samen-verhaal is niet alleen een kernelement van NAGV, maar hoort eveneens bij het schoolbreed implementeren van hun visie op goed onderwijs. Samen vormen ze één geheel, één duidelijke missie.
Ellen en Nancy geloven sterk in de weg die ze gekozen hebben en het kan niet anders dan dat hun enthousiasme besmettelijk is. Tegelijk beseffen ze heel goed dat de weg die ze gaan een volgehouden inspanning van iedereen zal vragen. De effecten die er nu al zijn geven hen veel vertrouwen om verder te gaan op de ingeslagen weg, mét ondersteuning van het kompas dat NAGV hen biedt. Benieuwd hoe dit verder gaat!
Plan is om binnenkort met de werkgroep gedrag een aantal stappenplannen uit te werken voor veelvoorkomende situaties, zodat personeelsleden zich sterker voelen in het omgaan met ongewenst gedrag van kinderen en ouders. Daarbij zal het ook gaan over de steun die ze kunnen krijgen van andere personeelsleden. Niemand hoeft er alleen voor te staan! Door de komende schooljaren extra personeelsleden de basisopleiding NAGV te laten volgen hoopt men de eensgezindheid en vaardigheden rond het opvolgen van ongewenst gedrag te versterken.
Ik vroeg uiteraard vooral naar praktijken met een link naar NAGV. Maar het beleidsteam benadrukt dat NAGV voor hen geen doel op zich is. Het gedachtegoed is eerder een hulpmiddel dat het team helpt om de school te zijn die ze willen zijn, ook onder soms moeilijke omstandigheden. Het samen-verhaal is niet alleen een kernelement van NAGV, maar hoort eveneens bij het schoolbreed implementeren van hun visie op goed onderwijs. Samen vormen ze één geheel, één duidelijke missie.
Ellen en Nancy geloven sterk in de weg die ze gekozen hebben en het kan niet anders dan dat hun enthousiasme besmettelijk is. Tegelijk beseffen ze heel goed dat de weg die ze gaan een volgehouden inspanning van iedereen zal vragen. De effecten die er nu al zijn geven hen veel vertrouwen om verder te gaan op de ingeslagen weg, mét ondersteuning van het kompas dat NAGV hen biedt. Benieuwd hoe dit verder gaat!
